BHV Basis

Juist: Eerst zorgen voor je eigen veiligheid en die van omstanders

Eerst kijken of het veilig is, altijd. Een tweede slachtoffer helpt niemand, en jij bent degene die de hulp moet verlenen. Verplaatsen doe je alleen als je het gevaar niet weg kunt nemen: bij nek- of rugletsel kan verplaatsen schade toebrengen.

Juist: In stabiele zijligging leggen en de ademhaling blijven controleren

Ademt iemand normaal, dan is reanimeren niet aan de orde — borstcompressies zijn voor wie niet of niet normaal ademt. De stabiele zijligging houdt de luchtweg vrij en laat braaksel weglopen. Blijf de ademhaling controleren, want die kan alsnog stoppen.

Juist: 30 compressies op 2 beademingen

Dertig keer drukken, dan twee keer beademen, en zo door tot er hulp of een AED is. De verhouding is zo gekozen dat de bloedstroom zo min mogelijk onderbroken wordt: bij elke pauze valt de druk in de bloedvaten weg en die moet je daarna opnieuw opbouwen. Bij een kind begin je wél anders, met vijf beademingen vooraf. Reanimatierichtlijnen worden periodiek herzien — houd de actuele versie van de Nederlandse Reanimatie Raad aan.

Juist: Het slachtoffer reageert niet en ademt niet of niet normaal

Twee dingen tegelijk: geen reactie én geen normale ademhaling. Die tweede is de valkuil, want vlak na een hartstilstand komen er vaak nog happende, snurkende halen. Dat ziet eruit als ademen terwijl het dat niet is, en bij twijfel begin je dus gewoon. Iemand die aanspreekbaar is of over pijn op de borst klaagt heeft geen hartstilstand, hoe ernstig het verder ook kan zijn.

Juist: Met lauw stromend water, meerdere minuten lang

Lauw, zacht stromend water, en langer dan je denkt — de richtlijn houdt zo'n tien tot twintig minuten aan, dus kijk de actuele EHBO-richtlijn na als je het precies wilt weten. IJs of een coldpack is juist schadelijk: de bloedvaten trekken samen en de wond raakt extra beschadigd. Zalf sluit de warmte in en maakt beoordelen achteraf lastiger; afdekken doe je pas ná het koelen.

Juist: Het hete vet spat op en de brand breidt zich explosief uit

Water zakt door het hete vet heen, verdampt daar in één klap en blaast het brandende vet als een wolk de ruimte in — de vlam wordt daardoor groter in plaats van kleiner. Meer water maakt het dus erger, niet beter. Wat wél werkt is de zuurstof afsluiten: deksel erop, warmtebron uit, of een blusdeken of ABF-blusser.

Juist: Wat er gebeurd is, waar het is, en hoeveel slachtoffers er ongeveer zijn

De centralist bepaalt op die drie gegevens wat er komt en hoe snel: wat er gebeurd is, waar het is en om hoeveel slachtoffers het ongeveer gaat. Blijf daarna aan de lijn en wacht de vragen af; ophangen kan altijd nog. Verzekeringsgegevens spelen op dat moment geen enkele rol, en met alleen een adres kan er geen passende hulp gestuurd worden.

Juist: Zorgen dat je een vluchtweg achter je houdt en niet met je rug naar een doodlopende ruimte staat

Houd de uitgang in je rug. Een beginnende brand kan in seconden doorslaan of de ruimte met rook vullen, en dan is de vraag niet of je het blust maar of je nog weg kunt. Dichterbij gaan staan levert niets op zodra je binnen bereik van de straal bent, en 'met de wind mee' is een regel voor buiten. Lukt het niet binnen de eerste seconden, dan sluit je de deur en ga je eruit.

Juist: Bij brand kan de lift vastlopen door stroomuitval of automatisch buiten gebruik gaan

Bij brand valt de stroom uit of stuurt de brandmeldinstallatie de lift naar de begane grond en zet hem stil. Sta je er dan in, dan zit je vast in een schacht die als schoorsteen werkt en rook naar boven trekt. Daarom altijd de trap. Dat de brandweer de lift nodig zou hebben is niet de reden — daar zijn alleen speciale brandweerliften voor gebouwd.

Juist: 5 tot 6 cm

Ongeveer een derde van de diepte van de borstkas, bij een volwassene zo'n vijf tot zes centimeter, en laat de borstkas tussen de compressies helemaal terugkomen zodat het hart zich opnieuw kan vullen. Te ondiep levert te weinig bloedstroom op, en 'zo diep als je kunt' is ook niet de bedoeling. Ribben die kraken zijn naar maar geen reden om te stoppen. Ook deze getallen komen uit de reanimatierichtlijn, die periodiek wordt herzien.

Juist: 5 beademingen

Bij een kind ligt de oorzaak meestal in zuurstoftekort — verslikking, verdrinking, een probleem met de luchtweg — en niet in het hart zelf, zoals bij volwassenen wel het geval is. Daarom begin je met vijf beademingen, om die zuurstof er zo snel mogelijk in te krijgen. Pas daarna ga je verder met de afwisseling van borstcompressies en beademingen.

Juist: Vijf rugslagen afgewisseld met vijf borstcompressies

Bij een baby die niet meer effectief kan hoesten wissel je vijf slagen tussen de schouderbladen af met vijf stoten op de borst. Buikstoten doe je bij een zuigeling níet: de organen in de buik liggen daar onbeschermd en kunnen scheuren. Reanimeren komt pas in beeld als de baby het bewustzijn verliest. En hoest hij nog wél krachtig, laat hem dan hoesten — dat werkt beter dan wat jij kunt doen.